ประวัติประเพณีลอยกระทง
วันลอยกระทง เป็น วันสำคัญของประเทศไทย เป็นประเพณีไทยที่มีมาช้านานซึ่งปี 2555 นี้ตรงกับวันขึ้น 15ค่ำ เดือน 12 วันที่ 28 พฤศจิกายน 2555 อยู่ในช่วงฤดูกาลเก็บเกี่ยว ลมหนาวพัดเย็น น้ำเต็มตลิ่งอุดมสมบูรณ์ แสงจันทร์ส่องสว่างทั่วผืนน้ำทำให้มองเห็นกระทงนับร้อยนับพันที่ลอยอยู่ทั่วผืนน้ำ ที่คนไทยเชื่อกันมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย สมัยพ่อขุนรามคำแหง เรียกประเพณีลอยกระทงนี้ว่า "พิธีจองเปรียญ" หรือ "การลอยพระประทีป" และมีหลักฐานจากศิลาจารึกหลักที่ 1 กล่าวถึงงานเผาเทียนเล่นไฟว่าเป็นงานรื่นเริงที่ใหญ่ที่สุดของกรุงสุโขทัย ทำให้สัญนิษฐานว่านั่นคือประเพณีอลยกระทงในสมัยก่อนนั้นพิธีลอยกระทงจะเป็นการลอยโคม โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ได้ทรงสันนิษฐานว่า พิธีลอยกระทงเป็นพิธีของพราหมณ์ จัดขึ้นเพื่อบูชาเทพเจ้า 3 องค์ คือ พระอิศวร พระนารายณ์ และพระพรหม ต่อมาได้นำพระพุทธศาสนาเข้าไปเกี่ยวข้อง จึงให้มีการชักโคม เพื่อบูชาพระบรมสารีริกธาตุ และลอยโคมเพื่อบูชารอยพระบาทของพระพุทธเจ้า
ก่อนที่นางนพมาศ หรือ ท้าวศรีจุฬาลักษณ์ สนมเอกของพระร่วงจะคิดค้นประดิษฐ์กระทงดอกบัวขึ้นเป็นคนแรกแทนการลอยโคม ดังปรากฎในหนังสือนางนพมาศที่ว่า
"ครั้นวันเพ็ญเดือน 12 ข้าน้อยได้กระทำโคมลอย คิดตกแต่งให้งามประหลาดกว่าโคมสนมกำนัลทั้งปวงจึงเลือกผกาเกษรสีต่าง ๆ มาประดับเป็นรูปกระมุทกลีบบานรับแสงจันทร์ใหญ่ประมาณเท่ากงระแทะ ล้วนแต่พรรณดอกไม้ซ้อนสีสลับให้ป็นลวดลาย..."
เมื่อสมเด็จพระร่วงเจ้าได้เสด็จฯ ทางชลมารค ทอดพระเนตรกระทงของนางนพมาศก็ทรงพอพระราชหฤทัย จึงโปรดให้ถือเป็นเยี่ยงอย่าง และให้จัดประเพณีลอยกระทงขึ้นเป็นประจำทุกปี โดยให้ใช้กระทงดอกบัวแทนโคมลอย ดังพระราชดำรัสที่ว่า "ตั้งแต่นี้สืบไปเบื้องหน้า โดยลำดับกษัตริย์ในสยามประเทศถึงกาลกำหนดนักขัตตฤกษ์วันเพ็ญเดือน 12 ให้ทำโคมลอยเป็นรูปดอกบัว อุทิศสักการบูชาพระพุทธบาทนัมมทานทีตราบเท่ากัลปาวสาน" พิธีลอยกระทงจึงเปลี่ยนรูปแบบตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
ประเพณีลอยกระทงสืบต่อกันเรื่อยมา จนถึงกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น สมัยรัชกาลที่ 1 ถึง รัชกาลที่ 3 พระบรมวงศานุวงศ์ตลอดจนขุนนางนิยมประดิษฐ์กระทงใหญ่เพื่อประกวดประชันกัน ซึ่งต้องใช้แรงคนและเงินจำนวนมาก พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 4 ทรงเห็นว่าเป็นการสิ้นเปลือง จึงโปรดให้ยกเลิกการประดิษฐ์กระทงใหญ่แข่งขัน และโปรดให้พระบรมวงศานุวงศ์ทำเรือลอยประทีปถวายองค์ละลำแทนกระทงใหญ่ และเรียกชื่อว่า "เรือลอยประทีป" ต่อมาในรัชกาลที่ 5 และรัชกาลที่ 6 ได้ทรงฟื้นฟูพระราชพิธีนี้ขึ้นมาอีกครั้ง ปัจจุบันการลอยพระประทีปของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงกระทำเป็นการส่วนพระองค์ตามพระราชอัธยาศัย
ไปลอยกระทง 2555 ที่ไหนดี
 |
| ลอยกระทงกาบกล้วย ภาพจาก http://www.amphawaguide.com |
- งานลอยกระทงใต้สะพานพระราม 8 "สีสันแห่งสายน้ำ" งานใหญ่ระดับประเพศที่คาดว่าจะมีคนร่วมงานประเพณีลอยกระทงกว่าแสนคน กรุงเทพฯ
- งานประเพณีลอยกระทง เผาเทียน เล่นไฟ 24-28 พ.ย.55 จ.สุโขทัย
- งานประเพณีลอยกระทงสายไหลประทีป 1,000 ดวง 24-29 พ.ย 55 จ.ตาก
- งานประเพณียี่เป็ง วันที่ 27-28 พ.ย. 55 จ.เชียงใหม่
- เทศกาลลอยกระทงตามประทีป ศูนย์ศิลปาชีพ บางไทรฯ 24-28 พ.ย. 55 จ.พระนครศรีอยุธยา
- งานประเพณีลอยกระทงกาบกล้วยเมืองแม่กลอง 28 พ.ย.55 จ.สมุทรสงคราม
- สุพรรณบุรี จัดงานประเพณีลอยกระทง 26-28 พ.ย.555
- สงขลา จัดงานลอยกระทงพื้นบ้าน สนุกสนานแบบพื้นเมือง 27-28 พ.ย. ที่อำเภอหาดใหญ่
ลอยกระทงออนไลน์
แต่สำหรับคนที่ไม่โอกาศหรือหาเวลาปลีกตัวไปไม่ได้เรามีเว็บไซต์ลอยกระทงออนไลน์มาให้คุณลอยแก้ขัดไปก่อน จากเว็บกระปุก.คอม ที่ไปที่ http://loykratong.kapook.com/ มีกระทงออนไลน์ให้คุณสามารถเลือกกระทงได้หลายอัน พร้อมส่งคะอธิฐานได้ด้วย
